Publieksforum
30 burgers in dialoog over genetische tests
België - 2003


Psychologische en sociale impact
van genetische tests

Nieuwe solidariteit

Het risico bestaat dat genetische tests een nieuwe ongelijkheid creëren binnen de samenleving, met aan de ene kant mensen die wel toegang hebben tot genetische tests en aan de andere kant mensen die geen toegang hebben. Bovendien kunnen genetische tests op termijn leiden tot een geringere solidariteit met en sociale bescherming van zieken of personen met een handicap.

Aanbevelingen aan de

  • samenleving
    De samenleving moet er zich bewust van zijn dat genetische tests geen garantie bieden voor het volledig uitschakelen van ziekte en handicap. Die bewustwording is noodzakelijk om te voorkomen dat gerechtelijke ontsporingen ontstaan omdat ouders een handicap bij een pasgeboren kind niet kunnen aanvaarden, zeker als die handicap tijdens de conceptie of de zwangerschap niet kon worden gedetecteerd. Die bewustwording is enkel mogelijk indien het medische risico, en daarmee samenhangend de verzorging van personen met een handicap, op een correcte manier worden gedragen door de samenleving.
  • overheid
    • Genetische tests moeten voor iedereen betaalbaar zijn en blijven, ook in het kader van pre-implantatietechnieken.
    • De wet van 1992 die het gebruik van genetische tests voor verzekeringscontracten regelt, kan eenvoudig worden omzeild. Daarom moet er een solidariteitssysteem worden ontwikkeld dat de nadelen in het systeem tegengaat, zoals excessieve premies voor personen met een genetische aandoening of dragers ervan

Kwaliteit van de begeleiding

De acht genetische centra in België leveren uitstekend werk. De aanbevelingen van het panel zijn erop gericht om hun werking nog verder te verbeteren en hun geloofwaardigheid te versterken.

Aanbevelingen aan de

  • genetische centra en de overheid
    • Zij moeten zo snel mogelijk het volledige proces van accreditatie te voltooien. De meeste centra zijn hier al aan begonnen. De overheid kan de geaccrediteerde centra dan een kwaliteitslabel toekennen en een adviescomité de werking verder laten volgen.
    • Het is belangrijk dat het grote publiek wordt gewaarschuwd tegen de gevaren die kunnen voortvloeien uit een commercieel aanbod van tests uit het buitenland (internet, postorderbedrijven...). In dergelijke situaties is er geen kwaliteitswaarborg, zeker geen multidisciplinaire begeleiding en evenmin terugbetaling door het RIZIV.
    • De intensieve en multidisciplinaire begeleiding van personen die een predictieve test aanvragen in genetische centra, moet behouden blijven en worden uitgebreid naar prenatale tests en tests bij kinderen die geboren worden met een ziekte of (genetische) afwijking. In dit multidisciplinair team moet een persoon met een genetische afwijking of een vertegenwoordiger van een patiëntenvereniging worden opgenomen.
  • overheid
    Het is nodig de bevolking duidelijk te maken dat het doel van genetische tests en genetische centra erin bestaat de levenskwaliteit te verbeteren en dat zij geen instrumenten zijn om perfectie na te streven of alle ziekten, alle handicaps uit de maatschappij te bannen.