|
Een mini-cursus genetica. Om met meer begrip te discussiëren.
- DNA: een werkplan
Hoe komt het dat een olifant steeds op een olifant lijkt, een eik op
een eik, een mug op een mug en kinderen op hun ouders? Zit dat in hun
genen?
- Van genen naar eiwitten
Het DNA, de werkplannen die we in elke cel van het lichaam terugvinden,
bevat de code die nodig is om eiwitten aan te maken. Samen met water
vormen de eiwitten het belangrijkste bestanddeel van de cellen in ons
lichaam. De eiwitten fungeren ofwel als bouwmateriaal ofwel als arbeider.
Sommige eiwitten oefenen dus een beroep uit, een duidelijk omschreven
functie.
- Van ouder naar kind
Wanneer een zaadcel samensmelt met een eicel, ontstaat een bevruchte
eicel. Dit is het begin van nieuw leven... de bevruchte eicel deelt
zich, deelt zich en deelt zich. De bevruchte eicel wordt een embryo,
een foetus... en ten slotte een krijsende baby. Van die ene bevruchte
eicel zijn al de 50 000 miljard cellen afkomstig die ons lichaam vormen.
Ook in een volwassen lichaam blijven miljarden cellen zich vermenigvuldigen
om ervoor te zorgen dat we groeien en dat onze lichaamsweefsels onderhouden
blijven. Bij elke deling wordt het DNA dat in de cel aanwezig is, gekopieerd
zodat de twee dochtercellen elk een volledige kopie ontvangen, dat wil
zeggen de twee reeksen van 23 chromosomen.
- Van genetische fouten en ziekten
Dankzij de geslachtelijke voortplanting erven wij genen van vader en
moeder. Deze genen sturen onze ontwikkeling van bevruchte eicel tot
volwassen individu. Soms zitten er echter fouten in die genen. Die fouten
noemt men ook wel mutaties. Nieuwe fouten kunnen ontstaan ten gevolge
van onvolmaaktheden bij het kopiëren van de DNA-strengen tijdens
de celdeling of, wat het vaakst voorkomt, ten gevolge van schade die
door de omgeving wordt aangebracht.
|
