Colette en genetische borstkanker

de ziekte

links

debatsuggesties

Beschrijving van de ziekte

Iedere vrouw heeft een risico van ongeveer 10% (1 kans op 10) om ooit in haar leven borstkanker te krijgen. In 9 op de 10 gevallen gaat het om een niet-erfelijke vorm van borstkanker. Bij 5 tot 10 % van de patiënten wordt de borstkanker veroorzaakt door een erfelijke mutatie. Meestal gaat het dan om een fout in het BRCA1- of het BRCA2-gen. Vrouwen die een fout in één van beide genen dragen, lopen een risico van 60 tot 80% om ooit in hun leven borstkanker te krijgen.

De erfelijke vorm van borstkanker onderscheidt zich op een aantal punten van de veel meer voorkomende niet-erfelijke vorm: de erfelijke vorm wordt op jongere leeftijd vastgesteld - tussen de 35 en 60 jaar - en patiënten met de erfelijke vorm hebben een verhoogd risico op de ontwikkeling van kanker in beide borsten (in de plaats van in één borst) en een verhoogd risico op eierstokkanker. Recente rapporten wijzen ook op een verhoogd risico op dikke darmkanker voor mensen met een BRCA1- of BRCA2mutatie.

Bij een vroege ontdekking van borst- en/of eierstokkanker is de kans op genezing groot. Daarom is het belangrijk dat vrouwen die drager zijn van een afwijking in het BRCA1-gen of BRCA2-gen en dus een sterk verhoogd risico hebben op borst- en/of eierstokkanker, zich medisch goed laten volgen om beginnende borst- en/of eierstokkanker zo vroeg mogelijk op te sporen. Deze medische follow-up bestaat uit:

• maandelijks zelfonderzoek van de borsten
• om de zes maanden klinisch onderzoek van de borsten en de eierstokken door een arts
• jaarlijks echografie van de eierstokken en mammografie en/of echografie van de borsten.

Dit gebeurt best vanaf de leeftijd van 30 jaar of ten minste 5 jaar vroeger dan de beginleeftijd van het jongste aangetaste familielid. Er bestaat ook een veel meer ingrijpende optie: uit preventief oogpunt kan de vrouw kiezen voor borstamputatie en/of een verwijdering van de eierstokken. De verwijdering van de eierstokken kan in overweging genomen worden vanaf 35 jaar en wanneer er duidelijk geen kinderwens (meer) is. Ook al bieden deze ingrepen geen absolute zekerheid, toch wordt hierdoor het risico op borst- en/of eierstokkanker heel klein.

Nuttige links

Algemene suggesties voor de uitwerking van een debat met klas of discussiegroep

Aanverwant interview: Thomas (erfelijke darmkanker)

Informatie over:
borst- en eierstokkanker
Vlaamse zelfhulpgroepen borstkanker
Vlaamse Liga tegen Kanker (Kom op tegen kanker)

Suggesties voor discussie/debat over dit onderdeel

• Heb je in je omgeving al contact gehad met iemand die kanker heeft? Weet je wat dat betekent? (nodig eventueel een kankerpatiënt uit in de klas)
• Colette heeft lang geaarzeld voor ze met haar zussen praatte over de erfelijke aanleg voor kanker in het gezin. Hoe zou jij in haar plaats reageren? Kun je haar reactie verklaren? Lees ook het interview met psychologe Coopman. Geeft dat je meer inzicht in de houding van Colette?
• Veronderstel even dat Colette je moeder is. Zou je dan graag hebben dat ze jou over dit probleem informeerde? Hoe zou je daarop reageren? Zou jij een genetische test laten uitvoeren? Waarom (niet)?
• Veronderstel dat jij drager was van deze mutatie die de vatbaarheid voor kanker sterk doet toenemen? Welke preventieve maatregel zou jij nemen?
• Stel je bent drager van een BRCA1 of BRCA2-mutatie en zwanger. Zou je een prenatale diagnose laten uitvoeren? Wat als blijkt dat het kind dat jullie verwachten een meisje is en eveneens drager van de mutatie? Wat zou je doen? Kiezen voor een zwangerschapsafbreking? Vertel waarom je wat zou doen.

Andere suggesties

Dit interview kan ook aanleiding geven tot meer technische en preventieve opdrachten.

• Leerlingen zoeken informatie over de meest voorkomende kankers. Ze zoeken ook uit welke plaats de erfelijke kankers in dat geheel innemen.
• Leerlingen informeren zich over voorzorgsmaatregelen om het risico op kanker te verminderen.
  

Printvriendelijk formaat van deze pagina