Publieksforum
30 burgers in dialoog over genetische tests
België - 2003


Debatstarter: Toekomstvisie J. J. Cassiman - Y. Englert

Situering

Geneticus Prof. Jean-Jacques Cassiman (K.U.Leuven) en gynaecoloog-voortplantingsdeskundige Prof. Yvon Englert (ULB) gaan met elkaar in debat over de vraag waar de toenemende kennis over genetica de samenleving naar toe leidt. Aan de hand van de huidige evoluties maken zij voorspellingen over de stand van zaken over vijf, vijftien of vijftig jaar. Precies de tijdstippen waarop de huidige generatie van jongeren zelf ouder zal worden of grootouder.
Beide deskundigen zijn het over één ding eens: jongeren van vandaag zullen in toenemende mate met genetica worden geconfronteerd. Zij worden verplicht keuzes te maken voor hun eigen gezondheid en die van hun toekomstige kinderen. Ze moeten die keuzes maken als individu en als lid van de samenleving.
De hoogleraren zijn het ook meermaals oneens met elkaar. Dat is niet uitzonderlijk: ook wetenschappers verschillen vaak van mening met elkaar. Zeker op dit terrein. Het gaat hier immers (nog) niet om wetenschappelijke zekerheden. Volgens Cassiman zijn we op weg naar een minder solidaire samenleving. Een samenleving waarin mensen met een handicap het moeilijker krijgen. Een samenleving waarin ouders in toenemende mate de keuze zullen maken om elk ongeboren kind met de minste afwijking te elimineren. Weliswaar blijft dat een persoonlijke keuze, maar een keuze onder toenemende druk van de economie.
Englert gelooft in een samenleving die wederzijds respect centraal stelt - welke ook de verschillen zijn tussen de burgers - daar zal het feit dat er steeds minder handicaps voorkomen, tot gevolg hebben dat de samenleving beter voor de gehandicapten zorgt, dat ze het beste zal bieden wat op technologisch vlak ter beschikking komt.

Suggesties voor discussie/debat over dit onderdeel

Dit debat tussen twee eminente professoren kan als een alleenstaande tekst worden beschouwd en ook zo in de klas worden besproken. Het is ook mogelijk om bepaalde secties uit het debat te lichten en alleen deze te gebruiken.
Het debat tussen beide artsen/wetenschappers geeft een weerspiegeling van mogelijke toekomstscenario’s. De andere interviews kunnen worden gebruikt om de meer ‘theoretische’ bespiegelingen van beiden concreter te maken en terug te brengen tot de huidige situatie.
Het debat bouwt natuurlijk ook verder op alle voorgaande interviews. Daarom kan het ook worden gebruikt als afsluiter van eender welk ander debat dat in de klas rond dit thema werd georganiseerd.

Mogelijke items voor discussie

  • Cassiman en Englert zijn het niet met elkaar eens over de richting waarin de samenleving in de toekomst zal evolueren dankzij genetica (en technologie in het algemeen).
    • In welke richting volgens Cassiman, en volgens Englert?
    • Welke argumenten brengen zij aan?
    • Zoek voor elk van beide standpunten nog andere argumenten.
    • Wat is jouw standpunt?
  • Waar ligt de grens om de zwangerschap van kinderen met een afwijking af te breken? Is abortus op een foetus met een hazenlip verantwoord? Wie bepaalt die grens? Iedereen voor zichzelf? De samenleving?
  • Cassiman denkt dat over tien generaties kinderen niet langer worden geboren uit de moeder maar uit een kunstmatige baarmoeder, zeg maar een soort ‘baarfles’.
    • Vind jij dat een goede evolutie? Waarom wel, waarom niet?
    • Denken jongens daar anders over denken dan meisjes?
    • Komt een kind uit een ‘baarfles’ de emancipatie ten goede?
  • Englert gelooft dat het ‘genetisch paspoort’ in de toekomst bij iedereen de vatbaarheid voor tal van aandoeningen als hart- en vaatziekte, kanker, dementie, depressie … kan bepalen.
    • Zou jij kiezen om dergelijke tests bij jezelf te laten uitvoeren?
    • Wat zie jij als voordelen, of als nadelen?
  • Beide professoren zijn het niet helemaal eens over de toekomst van klonen en over de ethische problemen daar rond. Welk zijn volgens jou elementen om klonen wel of niet toe te laten?
  • Vind jij dat we op dit ogenblik in een unieke periode leven?